 Кинаб къварилъи жидеда бач1аниги, щиб жо жиде х1ажалъаниги, суфизабаз ах1и Аллагьасде бач1ого (ред. - кидаго гуро) жидерго устарзабазде бала, ва гьесдасан гьарула жидее кумекги. Аллагьасда гьарулесги, гьезул (шайхасул) гьоркьохъанлъиялдалъун яги гьезие г1оло, - ян гьарула.
Гьезда жаниб аби бугеб жо буго: гьоркьов шайх кквеч1ого бит1ахъе Аллагьасде гьабураб ах1и 40 къоялдасан (!) гурони Гьесухъе щоларин, амма шайх гьоркьов ккун гьабураб ах1и шайхас гьеб параялъ Аллагьасде швезабулин абун. Бат1алъи гьеч1о гьезие, гьедин ах1иялъе устарзаби хварал рук1аниги яги ч1агоял рук1аниги. Хвараздеги ах1ула, моц1ил нухалъ рик1к1ад ругездаги ах1ула. Цо-цо мехалда, жидер гьари доз лъик1го къабул гьабизе, гьезул хабазде унги ах1ула. Гьедин гьезде ах1изелъун, барахщинч1ого, киг1анги нухда г1арацги хвезабун, нухлул г1акъуба-къварилъиги баччун, сафар бухьун гьезул хобазде зиярат гьабунги уна. Ризкъи-маг1ишат гьарула гьездаса, унтарасе сагълъи гьарула, гьабулеб ишалъулъ, ц1алулъ, дармилъ икъбал гьарула, лъимер гьеч1ез лъимер гьарула, холелъул иман ц1унеян гьарула, хабалъ жаваб кьезе рач1аян гьарула – къокъго абуни,
Аллагьасде гурони к1олареб буссурман чияс г1иц1ц1го Аллагьасдасан гьарулеб кинабго жо, гьез устарзабаздасан гьарула.
"Ва Кунта-х1ажи (!), умек-квербакъи гьабе", - ян ах1ула, "ва Мух1аммад-Ах1мад (!), аманат дуде буго", - ян ах1ула. Гьез гьездаса гьарулеб щинаб жо, гьезде гьабулеб дуг1аби цойиде бак1арани, к1удияб дуг1абазул мажмуг1 лъугьуна. Х1атта Т1адег1анав Аллагьасде гьарулел г1адал хассал дуг1аби руго, машаихзабазде гьарулел гьезул т1ахьазда. Хассал шиг1раби, назмаби руго, гьезде ах1и баялъе гьарурал.
Машаихзабазде ах1и баялъул, бан гьез жаваб гьабиялъул, г1ажаибал, маргьаби нахъе тарал къиссаби рицуна гьез шавкъалда, гьазда релъарал.
Цояс бицунеб буго: «Цо нухалда рохьосан унаго диде данде г1амусдилан баккун бач1ана цо вах1шияб хъумур. Гьелде кьвагьизе-реч1ч1изе кодоб жоги бук1инч1ого, гьабизе жо т1аг1арав дица ах1ун биччана, «Ва Кунта-х1ажи (!)», - абун. Гьеб лах1заталда, г1адалъ жо бараб г1адин, кьурун буссун рохьобехун балагьун ана хъумур».
Цойгияс бицунеб буго гьадин: «Цо г1ор бахунев вук1араб бак1алда, г1урулъе вортун гъанкъизе дагьалъ хут1ана дун. Гьеб мехалда х1инкъиялъ дица «Ва Аллагь», - ан ах1ана. Гьеч1о щибго кумек бач1унеб. Цинги «Ва устар», - ан ах1ана. Гьеб параялъ, лъеда гъоркьанги баккун, балъгояб цо квералъ лъунаха дун восун г1урул раг1алда». (Субх1анаЛлагь)
Гьединабго къисса буго шейх Мух1аммад Маг1сумил муридзабазул цояс бицун бач1араб: «Цо нухалда гьев мурид вук1анила чода рек1ун унев, цойидасан биххараб биххиялъ т1уранила чу. Рехханила чоца гьав мугъалдаса г1одове. Амма гьесул х1ет1е хут1анила узденгалъуб бан. Хадув вехъерхъуларо гьавгун, бугилаха чу хъамун унеб. Гьанже хвана живан хьул къот1арав муридас ах1анила Къаййумасул х1азраталде, шайх Мух1аммад Маг1сумиде. Цинги, - ян бицунеб буго муридас, вач1инеги вач1ун, ч1ч1езе чуги гьабун, рек1инавунила жив чода т1ад гьес».
«Гьевго мурид цойги нухалда ккун вуго ралъдалъе, лъалеб бук1ун гьеч1о гьасда лъедезеги, гьенивги дагьалъ хут1ун вуго гьав гъанкъизе. Гьанибги ах1и банила гьес Маг1сумиде ва вач1инеги вач1ун, кверги ккун, хвасар гьавунила гьав Маг1сумица».
Цойги нухалда гьевго Маг1сумиде ах1и банила, ралъдалъ гъанкьизе лъугьараб гамида т1ад вук1арав гьесул цо муридас. Гьеб заманаялда гьев шайх гьудул-гьалмагъзабигун жиндирго рокъов г1одов ч1ч1ун вук1анила. Ах1и раг1арав шайхас гьенисанго бегьанила квер ва ц1ан къват1ибе бахъанила гъанкъулеб бук1араб гамаги, гамида рук1арал чаг1иги. Ралъдал лъеца гьасул гурдил къвалги биччанила. Щибго жо бич1ч1ич1ел гьесул ц1игьурзаби, гьаваялда цо рахъалде квер бегьарав гьасул къвал биччун бач1индал кутакалда тамашалъанила.
(Жамиг1у карамат-аль-авлияъ: 1/199)
(Аль-мавагьиб-ассармадия: 210/213)
Гьадинаб къиссаги бач1ун буго:
«Цо къоялъ ц1ц1адги бан, ихх бач1ана нилъер мавля (Ред. – суфияз абухъе) Г1арифил росдаде т1аде. Гьеб бихьидал росдал агьлу кутакалда х1инкъана, лъица жалго гъанкъиялдаса ц1унилаян. Цинги гьел кумек гьарун Г1арифихъе к1анц1ана. Г1ариф къват1ивеги вахъун, бищунго лъим гьалаглъараб бак1алда г1одов ч1ч1ана, цинги лъеде хит1абги гьабун гьес абуна: «Дуда к1олеб батани вачеха дун», - ян. Гьеб раг1араб ихх кьурун нахъе буссана».
(Аль-мавагьиб-ассармадия: 107)
(Аль-анвар-алькъудсия: 125)
Бихьулищха, устарзабазе «мут1иг1аб» бихьула т1абиг1аталда жаниб кинабго жо. Г1алхуда бугеб жанаварги, биххун хъамун унеб чуги, гьелчолеб ралъадги, гьалаглъун бач1улеб ц1ц1адал иххги. К1алъан гьезул мац1ц1ги бич1ч1улеб бихьула мац1 лъаларел х1айваназдаги, бакъвараб ракь-гамач1алдаги, рух1 гьеч1еб гъвет1-ххералдаги. Гьадин, лъидасаго х1инкъич1ого, нечеч1ого, рекьезабун бицизе ва хъвазе лъалел устарзабиги ругони, киг1ан г1ажаибабги, бицанщиналда божизе ругьун гьарурал роботал г1адал муридзабиги ругони, щиб зах1малъи бугеб устарзабазе расанк1аби г1адан муридзаби гелдезаризе? Гьедин гьарулелги руго.
Агьлуссуннати Валь-жамаг1аталъул гьаб масъалаялъулъ г1акъида, т1арикъат агьлуялъулалдаса миркалъго бат1ияб буго. Гьезда якъинго лъала, гьезул рак1ги ч1ч1ола, к1алги рак1ги мук1урлъан гьез нуг1лъиги гьабула Аллагьасда гурони к1оларел жалазулъ ах1и бай, гьари, кумек т1алаб гьаби, Аллагь гуресда гьабизе бегьуларин абун; я малаикасде, я аварагасде, я жиналде, я шайхасде, я валиясде, ч1агоясде я хварасде, аск1ов цун вугесде яги рик1к1ад вугесде, зобалдаги ракьалдаги вугев лъидего.
Гьедин, Аллагьасда гурони к1оларел жалаздаса ккола мисалалъе, г1умруялъулъ талих1 кьей, даран-базаралъулъ бит1 кьей, армиялде къват1иве арав вас сах-саламатго нахъ вуссинави, сагълъи кьей, чорхолъ вит1и кьей холелъул иман ц1уни, хвалда вит1ун ккезави, унти-балагьалдаса ц1уни, ссират1алъул кьо бахинаби ва квер ккун алжаналъуве вачин – гьел гурелги г1емерал руго гьелъие мисалал.
Ургъарасе ва ургъел бугесе расги зах1матаб жо гуро, Аллагьасда гурони к1оларебги, г1адаталда инсанасда к1олебги к1иябго жо бат1а бахъизе лъазе. Лъазе бокьарас, зах1матаб бихьаниги, зах1малъи къвинабунги лъазабула. Щай гурелъул, гьеб буго бищун цебе инсанасда лъазе т1адал г1акъидаялъул масъалабаздаса цояб.
Гьединаздаса гьеч1о, масала, рокъов унтун чи лъугьани скорая помощь ах1и, мина-карталда ц1а ккани, гьеб свинабизе пажарникал ах1и, лъицаниги зулмо-х1ал гьабулеб бугони, ч1валев вугони «ва дун хвасар гьаве», - ян вихьулеб раг1улеб бак1алда вугев чиясда ах1и бай, ва гьезда релъарал нахъиялги, вач1ун инсанасда кумек гьабизе к1олел жал. Щай гурелъул, гьал рехсарал жал руго инсанасда гьаризе к1олеблъи бихьун лъалел жал.
Щай дол цересел мисалазулъ Аллагь гуресде ах1изе бегьуларебан абуни, щай гурелъул, додинал жалазулъ ах1и бай ва кумек гьари буго г1ибадат, ай лагълъи гьаби. Лагълъи гьаби Аллагь гуресе гьабизе бегьулареб бук1ин киназего загьираб жо буго. Гьабуни гьелда ц1ар шариг1аталда ширк буго, ай, Аллагьасдехун щибниги жо г1ахьал гьаби.
Аллагьас гьадин абулеб буго:
وَاعْبُدُواْ اللّهَ وَلاَ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالجَنبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ إِنَّ اللّهَ لاَ يُحِبُّ مَن كَانَ مُخْتَالاً فَخُورًا
Нужеца Аллагьасе г1ибадат гьабе, ва гьеб г1ибадат гьабиялъулъ щибго жо г1ахьал гьабуге. Нужеца эбел-инсуе лъик1лъи гьабе, ва гьеб лъик1лъи гьабе абун цояз-цоязда васиятги гьабе. Г1агарал г1адамазе, мискинал факъирал г1адамазе, ва ятимзабазе лъик1лъи гьабе. Г1агарав мадугьаласе, ва г1агарав гьеч1ев мадугьаласеги лъик1лъи гьабе. Дур хьолбохъ вугев гьалмагъасеги лъик1лъи гьабе. Сафаралда цадахъ ккарав, г1елму ц1алулаго цадахъ вугев, ва цоги шиб сабаблъун бугониги, дур гьалмагълъи ккарав чиясе лъик1лъи гьабе ва гьев к1очонге. Сафаралда вугев чиясеги кумек гьабе, жив гъарибав, жиндир агьлу-хъизан рик1к1ад бугев. Нужер квер маликлъарал гъарабащазеги лъик1лъи гьабе. Х1акълъунго Т1адег1анав Аллагьасе вокьуларо жив ч1ух1арав, г1агарал чаг1аздаса, ва мадугьалзабадаса гьумер буссун вук1унев чи. (Живго киназдасаго лъик1авлъун вихьулев, г1адамал жинца г1одорег1ан гьарулев чиги вокьуларо Аллагьасе). (Ан-Нисаъ, 4 сурат, 36 аят).
Аллагьас жеги абулеб буго:
مَا تَعْبُدُونَ مِن دُونِهِ إِلاَّ أَسْمَاء سَمَّيْتُمُوهَا أَنتُمْ وَآبَآؤُكُم مَّا أَنزَلَ اللّهُ بِهَا مِن سُلْطَانٍ إِنِ الْحُكْمُ إِلاَّ لِلّهِ أَمَرَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِيَّاهُ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَـكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لاَ يَعْلَمُونَ
Ле, Аллагьасдехун ширк гьабулел г1адамал: Нужеца жиндие лагълъи гьабулеб жо гьеч1о нужецаго ургъарал, нужецаго алагьзабилъун тарал хъанчал гурони. Аллагьасул рахъалъан кинабг1аги х1ужа-далилги гьеч1о гьел жалазе г1ибадат гьабе абун, г1ибадат гьабиялъул х1укму цох1о Аллагьасе гурони гьеч1о. Гьесда лъала г1ибадат кин гьабизе кколеб. Аллагьас расулги вит1ун гьев расулас умматалдаги малъун гьабулеб жо буго Аллагьасе гьабулеб дин. Гьев Аллагьас жиндир лагъзадерида амру гьабун буго цох1о жиндие гурони лагълъи гьабуге абун. Жиндие г1ибадат гьабизе мустах1икъав вугелъул гьев Аллагь: жиндир гучкъуват, бергьарав, жиндие бокьараб жо бокьухъин гьабизе к1олев. Гьев Аллагьги живго тун жидер щибго гьунар гьеч1ел, жидеда хайирги заралги гьабизе к1оларел алагьзабазе г1ибадат гьаби бат1улаб жо буго. Гьаб дица нуж жинда ах1улеб дин буго жиб бит1араб, жиндилъ шаклъи гьеч1еб, гьеб диналдалъун нужер дунялалдаги ахираталдаги квершел батизе буго. Кинниги, г1емерисел г1адамал гьаб амру жидеда лъаларел руго. Жидеца Аллагьасе лагълъи гьабуларел руго, лагълъи гьабулезги цадахъ жо г1ахьал гьабун Аллагьасдехун ширк гьабулеб буго. (Юсуф, 12 сурат, 40 аят).
Аллагьас жеги абулеб буго:
وَقَضَى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلاَهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَا أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلاً كَرِيماً
Дур Бет1ергьанас х1укму къот1ана, (ай, амру гьабуна) Жиндие гурони нужеца лагълъи гьабуге абун. (Исраи, 17 сурат, 23 аят).
Аллагьас жеги абулеб буго:
قُلْ أَفَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجَاهِلُونَ
Дуца абе, МухIаммад: «Я гьал Аллагь лъаларел, ахIмакъал гIадамал! Нужеца дида амруйищ гьабулеб, дица Аллагьасеги гьабичIого цоги жоялъе гIибадат гьабе абун? (Аз-Зумар, 39 сурат, 64 аят).
Гьаб аят рещтIине гьабуна мушрикаца аварагасде абидал дуца нижер аллагьзабазе лагълъи гьабе, цинги нижеца дур Аллагьасе лагълъи гьабизе буго абун.
Къуръаналъул аслияб тема, Аллагьасе гурони лагълъи гьабизе бегьунгут1иялъул х1акъалъулъ буго, щибаб халкъалъухъе вач1ан щинав аварагасги т1оцебе гьелдасан байбихьулаан. Маккаялда бахъараб 13бабго со Мух1аммад аварагасги – صلىالله عليه وسلم – гьеб суал г1адамазда бич1ч1изабулеб, гьелде халкъ ах1улеб бахъана.
Щай ах1и бай г1ибадатлъун бук1унеб абуни, щай гурелъул, гьадин ах1иялъул маг1на ккола жиндаго к1олареб жо досда к1олеблъун бихьи, досул гьелда х1ал к1олъи бук1иналда рак1 ч1ч1ей. Гьединаб рек1ел ч1ч1ей досда гьав ах1улесул бук1ун гурони, щиб гьабизе абунха ах1изего ах1улеб? Кепалъе гурелъулха ах1улеб бугеб. Амма къварилъи ккун ах1улесул ах1иялъе жаваб гьабизеги гьесдасан къварилъи т1аса босизеги к1олев, Жив гурев бат1ияв щив вугеван нилъее суал кьун абулеб буго Аллагьас:
أَمَّن يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاء الْأَرْضِ أَإِلَهٌ مَّعَ اللَّهِ قَلِيلاً مَّا تَذَكَّرُونَ
Яги щив вугев рес къот1иялъ ах1изе ккун ах1улес ах1идал гьесие жаваб гьабулевги, гьесдаса къварилъи т1аса инабулевги чи. (Ан-Намли, 27 сурат, 62 аят).
Гьединав щивниги чи гьеч1о абураб маг1наялда бугеб раг1и буго гьаб. Х1акъикъаталдаги гьелъие т1ок1аб бат1аяб жаваб гьеч1о «Мун вуго Бет1ергьан, т1ок1ав щивго гьеч1о», - ян аби гурони.
Аллагьас жегиги абулеб буго:
وَحُشِرَ لِسُلَيْمَانَ جُنُودُهُ مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ وَالطَّيْرِ فَهُمْ يُوزَعُونَ
Аллагьас цо къварилъи дуда хъат1изе гьабуни, гьеб т1аса инабулев чи гьеч1о живго Гьев Аллагь гурони. (Ал-Анг1ам, 6 сурат, 17 аят).
Гьединан бугеб мехалда, Аллагь гуресда гьарулев чияс кинха досда к1олареб жо досдасан т1алаб гьабулеб? Унго-унго гьеб гьеч1о т1аса ккараб жагьиллъи ва ах1макълъи гурони. Аллагь гуресде ах1изе гьукъулел аятал Къуръаналда х1ат тун г1емерал руго.
Гьале гьездаса цояб:
وَلَا تَدْعُ مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لَا يَنْفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ فَإِنْ فَعَلْتَ فَإِنَّكَ إِذًا مِنَ الظَّالِمِينَ
Дуца ах1уге Аллагь гуреб дуе я мунфаг1ат я зарар гьабизе к1олареб жоялде, гьединаб жо дуца гьабуни, гьеб мехалда мун залимзабадаса чи вуго (ай, ширк гьабулездаса чи вуго). (Юнус, 10 сурат, 106 аят).
Гьале цойги аят:
قُلْ إِنَّمَا أَدْعُو رَبِّي وَلَا أُشْرِكُ بِهِ أَحَداً
Дуца абе ва Мух1аммад –дица цох1о дир Бет1ергьанасде ах1ула, Гьесдехун щивниги чиги г1ахьал гьавуларо-ян. (Аль-Джин, 72 сурат, 20 аят).
Гьале цойги аят:
وَأَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُونَ مِن دُونِ اللَّهِ وَأَدْعُو رَبِّي عَسَى أَلَّا أَكُونَ بِدُعَاء رَبِّي شَقِيّاً
Нужедасаги, нужеца Аллагьги тун, жидее лагълъи гьабулел ругед жалаздасаги ват1алъун дун нахъе ина, ва дирго Бет1ергьанасдеги ах1ила. Дирго Бет1ергьанасде ах1ун дир талих1 къезе батиларо. (Марьям, 19 сурат, 48 аят).
Гьаб аят буго, киг1ан абуниги хъанчазда жидеца гьабулеб ах1и теч1ел жиндирго инсудаги нахъияб халкъалдаги Ибрагьим аварагас – عليه وسلم – абунин жиб бицараб аят.
Гьале Аллагь гуресда ах1изе бегьун гут1иялъе цойги аят:
قُلْ إِنِّي نُهِيتُ أَنْ أَعْبُدَ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ قُلْ لَا أَتَّبِعُ أَهْوَاءَكُمْ قَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِينَ
Дуца абе (ва Мух1аммад), «Аллагь гурел бат1иял нужеца жидеде ах1улел чаг1азе лагълъи гьабизе дида нагью гьабуна», - ян (ай, нужеца г1адин гьезда ах1и бан гьезие лагълъи гьабугеян дида лъазабуна). (Аль-Анг1ам, 6 сурат, 56 аят).
Аварагас абун х1адисалдаги бач1ана:
»اِذَا سَاَلْتَ فَاسْألِ اللهَ وَاِذَااسْتَعَنْتَ فَاسْتَعِنْ بِاللهِ« /رواه الترمذى وصححه/
«Гьарулеб мехалда дуца Аллагьасдаса гьаре, кумек т1алаб гьабулеб мехалда
Аллагьасдасан т1алаб гьабе» (Ат-Тирмизий)
Нилъерго г1акълуялда борциндалги, уздан чиясда ц1акъ къабих1аб жо буго, живго г1адав, эбелалъ гьавурав чиясда цевеги ч1ун яги пикрабалъ досул сурат цебе бач1инабун, досде гьардей. Гьелде т1адеги, гьезул кинав Аллагьасде ц1ц1ик1к1ун г1агарав вугебалиги лъидаго лъалареб. Гьас гьабулеб гьаб жо буго гьасул ах1вал-х1алалъ «дун дур лагъ вуго, мун дир бет1ергьан вуго», - ян досде абулеб маг1анаялъул жо. Гьеб жо кинго бегьуларо буссурманавлъун вук1ине бокьарав чиясе, Аллагь гуресда цевеги ч1ун гьабизе. Щай гурелъул, инсан вуго Аллагьас, лъие бук1аниги цойгидав чиясе лагълъиялдаса т1уванго эркенги гьавун, г1ицго Жиндие лагълъун вук1ине вижарав чи.
Аллагь гуресде ах1улел ва ах1изе бегьизабулел чаг1аз, гьадинаб ах1и лагълълъилъун рук1к1унаро. Гьез абула, «гьеб жо лагълъи гуро, гьабилищха жидеца Аллагь гуресе лагълъи», - ян? «Бегьулищилиха Аллагьасде ширк гьабизе»,- ян? Цо касеталда ц1унт1асев Къурамух1аммадица абулеб раг1ана дида : «Гьаб нилъеца гьабулеб ширк ширк гуро», - ян. «Щай гьелда гьез лагълъиян абулареб», - ан абуни, щай гурелъул, лагълъиян гьез абурабани, жидеца ширк гьабулеб бук1иналъе мук1урлъи кколеб буго гьеб.
Гьезги абула к1алалъ, «Аллагь гуресе лагълъи бегьуларо, ширк бегьуларо», - ян.
Амма, исламалъул дагьабниги бич1ч1и бугев чи, цере квералги ккун ах1и-гьардей лагълъи бук1иналда дагьабги щаклъуларо. Къуръангун-х1адисалда гьелъие г1урал х1ужаби руго.
Къуръаналда Аллагьас абулеб буго:
وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ
Нужер Бет1ергьанас абуна «нужеца Диде ах1е Дица гьабила нужее жаваб. Дие лагълъи гьабизе ч1ух1улел чаг1и жужах1алъуре ине руго инжитлъун ва х1акъирлъун». (Гъафир, 40 сурат, 60 аят).
Бихьулищ гьаб аяталда Аллагьас цебеккун «Диде ах1е нужеца, Дица гьабила нужее жаваб», - анги абун, гьелда хадубго, Гьесде ах1изеги ч1ух1ун, цойгидазде ах1улезе бук1ине бугеб тамих1алъул бицун буго, «Дие лагълъи гьабизе ч1ух1улел чаг1и инжитлъун жужах1алъуре ине руго», - абун. Гьаб каламалъ бич1ч1изабулеб буго нилъеда «ах1и» г1ибадаталъул тайпабаздасан цояб бук1ин. Гьеб буго, цо фуланасда нилъеца гьадин абураб г1адаб жо: «Дуца эбел-инсуда т1аде унаго салам кье, эбел-эмен к1одо гьаруларев чи Аллагьасе вокьуларо», - ян. Гьаб нилъер мисалалъги бич1ч1изабулеб буго, Эбел-инсуе салам кьей, гьел к1одо гьариялдаса цояб бук1ин.
Гьале ах1и г1ибадат бук1иналде т1орит1ел гьабулеб цойги аят:
Гьел, (ай, доб заманаялъ рук1арал къурайшазул мушрикунал) гамида рек1араб мехалда, г1иц1го Аллагьасе бац1ц1ад дин гьабун, Гьесде ах1ула ралъдалъ х1инкъиялде жал ккедал. Цинги гьеб х1инкъиялдасанги хвасар гьарун, х1инкъи гьеч1еб бак1алде ракъдаде Гьес щвезаридал, (гьаниб ц1идасан) ширк гьабизе лъугьуна гьел. (Г1анкабут, 29 сурат, 65 аят).
Гьаб аяталъулъ Аллагьас, ралъдалъ х1инкъиялде ккараб мехалда г1иц1го Аллагьасде ах1иялда, «Гьесие бац1ц1адаб дин гьаби», - ян ц1ар лъун буго. Гьенисанги хвасар гьарун, х1инкъи гьеч1еб бак1алде ракъдаде щвараб мехалъ, Аллагь гуресде ах1иялда ширканги ц1ц1ар лъун буго. Гьадинаб маг1наялъул аятал Къуръаналда г1емерал руго. Амма рук1ун файда щиб аятазул, аятал рич1ч1улеб бак1 бот1рол т1ех1ун, ахцан бугеб мехалъ.
Х1адисалда аварагасги – صلىالله عليه وسلم – абулеб буго:
(الدُّعَاءُهُوَالعِبَادَة)(رواه الترمذى).
«Дуг1а гьари, гьеб буго г1ибадатго», (ай, лагълъи гьабиго гьеб буго)» (Ат-Тирмизи).
Гьаб х1адисалда щиб абулеб суфизабаз? Гьалдаги абизе жо камизе батиларо гьезул.
Кин бук1унареб дуг1а, ах1и бай лагълъилъун? Х1ажалде араб бак1алда Г1арафа маг1арда т1ад балагьун бер щоларебг1ан г1емераб халкъ, х1ажизаби къо-бакъ инег1ан бух1араб бакъукьги ч1ун Аллагьасде ах1улел, Гьесда гьарулел ва дуг1а гьабулел рук1уна. Эхеде квералги рит1ун гьеб г1акъубаялда гьардолеб, х1елулеб бугеб гьеб халкъ Аллагьасе г1ибадат гьабулел гурищха ругел? Гьабулеб щинаб жо, бахъулеб щинаб гали, ц1алулеб щинаб дуг1а, Аллагьасе г1ибадат х1исабалда гьеб кинабго гьабизелъун гурищ х1ажизаби х1ежалдего рач1ун ругел? Г1ибадаталдаги гьеч1ого, г1ададисеб жоялда ругеллъун кколел ругоха, гьаб бух1араб бакъул къоялъ Г1арафа маг1арда т1ад х1ажизаби, суфизабахъ г1енеккидал.
Г1арафа мег1ер гуреб, чан бугеб доба дуг1а къабулаб бак1? Каг1баялда аск1об, мултазаматалда, ай, нуц1идаги ч1ег1ераб гамач1алдаги гьоркьоб, гамч1икь ва гь.ц. Гьеб кинабго бак1алда х1елун, г1одун Аллагьасде гьабулеб гьари, г1ибадат гурищха Аллагьасе гьабулеб? Бот1ролъ цо чаялъул гъуд г1анаб г1адал нах бугев чияс абулищ гьеб раг1и?
Гьединго какилъ руго, Аллагьасдаса жо гьаризе, дуг1а гьабизе рихьизарурал, гьабуни гьеб къабулал бак1ал; суждаялда ругеб мех, «аттах1ият», - алдаса хадуб салам кьеялда цебе, ахирияб ракаг1аталда «магьдина», - ялъе рахъун ч1араб бак1. Гьал бак1азда Аллагьасде гьабулеб гьариги г1ибадат гурищха? Жибго как бай г1ибадат бугеб мехалда, какилъ жаниб гьабулеб жо г1ибадатлъун гьеч1еб кин бук1унеб? Т1олго г1ибадатлъун бугеб какил цо бут1алъун, г1ибадатлъунго гьеч1еб дуг1а кин бук1унеб? Жибго сужда ракьалда бет1ер ч1вай гурони гьеч1ин абураб жо лъил бет1ералъ босулеб? Т1ок1абги гьагаб бук1унищ абулеб раг1и?
Цойги абуни, нилъеца Аллагьасде гьабулеб гьари, ах1и, дуг1а – гьеб буго Аллагьас нилъеда гьабеянги абун нилъеца гьабулеб бугеб жо. Гьес абурабги гьабун, Гьесул амруги т1убан нилъеца гьабулеб дуг1а г1ибадатлъун кин бук1унареб? Аллагьас гьабеянги абун гьабулеб жо г1ибадат гурищ? Гьалдаги щиб суфизабаз абулеб?
«Аллагьасдаги Гьесул лагъасдаги гьоркьов гьоркьохъан гьавуге, Гьесдаса гурони жоги гьаруге», - ян нижеца абуни, т1арикъат чаг1аз гьеб босулеб гьеч1о, Къуръан-х1адисалдаса бихьизабуниги – гьезие гьебги г1олеб гьеч1о, г1акълуялдасан баян гьабуниги гьез къабулги гьабулеб гьеч1о, вагьабияз абураб жо жидеца босиларин абураб гьагаб ч1ух1иялъ. Гьез ц1акъ жиндир х1урмат гьабулев, живго Г1абдулькъадир Геланияс абуниги щай гьез гьеб босулареб? Гьадинан хъвалеб буго Гиланияс, – рах1имагьуЛлагь, - «Альфатх1-арраббани», - абураб жиндирго ваг1забазул т1ехьалда:
«Нужеца Аллагьасдаса гьаре гьарулеб жо бат1аясдаса гьаруге, Аллагьасдасан кумек т1алаб гьабе бат1аясдасан гьабуге. Я гъарим (!), метер къиямасеб къоялъ, кинаб гьумергун мун Гьесда дандч1вазе вугев, жакъа дунялалда Гьесда т1адеги вахъун, Гьевгун даг1бадулевги вук1ун? Гьесда мугъ реххун, Гьес бижараб, халкъалдехун вуссунги вук1ун, дурго къвариг1елал росун гьезухъе (ред. - г1адамазухъе) ун, Аллагьасде ширк гьабулевлъунги вук1ун? Дуе к1вар бугел, ургъел бугел ишазулъ, Аллагь гуресда мугъч1вай гьабулевлъунги вук1ун? Нахъе гьаре цереса нужедаги Аллагьасдаги гьоркьор ругел гьоркьохъаби. Гьелги ккун, гьезда цадахъ нуж рук1ин, нужер бет1ер свери буго. Кинабг1аги я ханлъи, я квершел, я бечелъи, я гуч-т1адег1анлъи гьеч1о Х1акъав Т1адег1анав Аллагьасул гурони. Мун х1акъасда цадахъ ч1а Гьес бижараб халкъги тун».
Гьадин абулеб буго, къадирияб т1арикъаталъе кьуч1 лъурав Г1абдулкъадир Гиланияс, рах1имагьуллагь. Гьаб буго х1акъаб калам, Къуръан-х1адисалде данде кколеб к1алъай. Гьединаб калам лъил к1алдиса бач1аниги нилъеца къабул гьабила.
Т1арикъаталъул устарлъун вук1аниги, гьоркьохъан кквеялъулги, Аллагь гуресдаса жо гьариялъулги суалазулъ Г1абдулкъадирил г1акъида нилъеда бит1араб батулеб буго. Амма гьесдаса хадур рач1арал, гьесул т1арикъаталда ругин жалин абулез, вахинавун вуго гьев (гьесул васиятги к1оченабун) Аллагьасул даражаялде, кьун руго гьесие Аллагьасе гурони кьезе бегьуларел сифатал, гьабун буго гьесде Аллагьасде гурони бегьулареб дуг1а-гьари.
Гьалда хадуб дица бачина нужее, къадирияб т1арикъаталъул аслиял вирдаздаса рик1к1улеб, Г1абдуль-Къадир Геланиясде ах1и бан гьабураб халатаб дуг1а «Мунажат» (гьеб буго чияс, жиндирго ургъел бикьун, дардал рицун балъгого, жанисан лъидехунниги гьабулеб к1алъай, накъит дуг1а). Хал гьабурасе, гьелъулъ буго загьираб ширк, кумек гьарун Аллагь гуресде ах1и бай, Аллагьасул сифатал инсанасе квей. Жиндирго макъамалдаса эхеде вахинавун, инсан Аллагьасул макъамала лъей. Аллагьас ц1унаги, ц1акъаб бит1араб жойиланги ккун, гьелъул агьлуялъ гьабулеб гьадинаб ширкалдаса нилъ. Дуг1а дица гьаниб хъваралдасан дагьабги халатаб буго, амма дица дагьаб къокъ гьабулеб буго. Гьоркьоб раг1и биччарал бак1азда лъун руго т1анк1ал: Гьале гьеб ах1и:
«Ва г1арифиназул султ1ан, ва мух1канлъи-кьуч1 гьабулезул таж, … ва халкъалъул баракат, ва бец1лъиялъул чирахъ, ва т1ерхьин гьеч1еб бакъ, ва жинда релъараб цойги гьеч1еб маргъал, ва ч1ег1ерлъиялъул ланг т1ад гьеч1еб ц1ураб моц1, ва раг1ал гьеч1еб ралъад, ва ургъелал бигьа гьарулев, ва бищун к1удияв гъавс, ва гурх1елгун-сахавалъи г1ат1идав, ва х1акъикъатазул хазина, ва т1еренал жалазул маг1дан, … ва загьирабги балъгоябги зоб-ракьалъул ханлъиялъул бет1ергьан, ва бакъазулги бакъ, ва рак1азулги т1егь, ва гьуразда нух малъулев, ва турарал рукьби ч1аго гьарулев (субх1аналлагь), … ва г1ишкъу ккаразул х1ажалъи, … ва балъголъаби ц1унулеб хазина-рукъ, ва ургъел-къварилъи инабулев, ва хазинаби рагьизарулев, … ва расулуллагьасул зам, … ва г1адамазда гурх1улев, ва ургъел-къварилъи инабулев, ва хазинаби рагьизарулев, … ва (Аллагьасде) щваразул каг1ба, ва (Аллагь) т1алаб гьавулезул гьоркьохъан, … ва буцрал къуватав, ва Рах1манасе хирияв, … ва къарал жал рагьулев, … ва рес-чара къот1идал, ахирияб хьул жинда лъолев, … ва зобалазулги ракьазулги нур, … ва мунагьал чурулев, … ва дир кумекчи, … ва дие рах1ат кьолев, … ва дир х1ажалъи т1убалев … ва дир нур, ва дир хьул, ва дир сахлъи, … ва цо Гали бахъун машрикъгун-магърибалде щолев, ва малаиказулги, г1адамазулги жундузулги къут1бу, гьобо-чарх жинда т1ад тирулеб, бакьулъ бук1унеб маххул х1уби. Ва ракьдаллъиялъулги, ралъдалги къут1бу, ва Г1аршалъулги, Курсалъулги, Лавх1улмафузалда къадар хъвараб Къаламалъулги къут1бу, … ва муридас ах1и байгун машрикъалда вугониги т1аде шолев, … ва Аллагьасул изнуялдалъун, дунялалдаги хабалъ вук1унги квершел гьабулев, … ва бищун к1удияв гъавс, кумек гьабе дие дир киналго х1алазулъ ва квер бакъе дие дир киналго хьулазулъ…». (Аьфуюзат-аррабаният: 194-196).
Вореха нужеда рак1алда ккоге гьабкуцалда х1елун гьабураб гьаб дуг1а Х1акъав Аллагьасде гьабулеб бугилан. Гуро, гьеб буго, къадирияв суфизабазе к1иабилев Аллагьлъун вугев, Г1абдулкъадир Геланиясде гьабулеб дуг1а.
Хал гьабеха гьаниб, гьаб жоги ширк батич1они, «Аллагь гуресе лагълъи гьаби», - ян гьалдаги абизе бегьич1они, хъанчил агьлуялда к1алъазе бак1го нилъе гьеч1о. Щайин абуни, доб цебесеб хъанчил агьлуялъ, гьанир рицарал сифатазул ва гьунаразул нусил бут1ацин кьолароан жидерго хъанчазе. Гьединлъидал, гьаб дуг1а, шаклъи гьеч1ого, Гиланиясе гьабулеб лагълъи буго.
Гьаб буго къадирияб т1арикъаталъулъ ругел дуг1абаздасан мисаллъун босараб цо дуг1а. нахъиял т1арикъатазулъги гьединалго ва гьеб нахъе таралги дуг1аби дагьал гьеч1о.
Г1ажаиблъи гурищ суфизабазда? Нижецаго г1адин гьезги какилъ щибаб ракаг1аталда «суратуль-Фатих1а» ц1алула, гьелъулъ ругел гьал хадусел раг1аби абула:
(اِيَّاكَ نَعْبُدُ وَاِيَّاكَ نَسْتَعِينُ) «Цох1о Дуе буго нижеца лагълъи гьабулеб, цох1о Дудасан буго нижеца кумекги гьарулеб», - ан абураб маг1на буго гьелъул. Маг1нагойищ гьез гьелъул гьабулареб? Яги гьабуниги бич1ч1изейищ бич1ч1улареб? Яги бич1ч1аниги, жинда г1амал гьабизе кколарел, ч1алг1аде абулел раг1абиянищ гьез гьел рик1унел? Гьадин батани, щиб гьалда ц1ар лъелеб?
Дагьабги тамаша гурищ «гьеч1о нужеда бач1араб къварилъи т1аса босулев Дун гурев чи», - ян цо аяталда ва «гьеч1о нужер ах1арасул ах1иялъе жаваб гьабулев Дун гурев чи, Диде ах1е», - ян цойги аяталда абулев Аллагьги тун, шалали лъаларел, шайхзабиян абулел чаг1аздехун дуг1а-гьари суфизабаз сверизаби? Бугищ гьаб бак1алда гьаб жо ширк бук1иналда сант1аризе бак1го?
Жакъа ругел нилъер заманаялъул т1арикъат чаг1иги доб цебе бук1араб Къуръаналъ жидеде данде рагъ бараб хъанчил агьлуги цоцаде данде ккуни, нилъер т1арикъат агьлуялъул ширк дозулалдасан ц1ик1к1араб, кьибил гъваридаб буго. Кин бук1инареб? Цебесеб хъанчил агьлуялъ хъанчазда гьарун ширк гьабулеб бук1ана рокъор рах1аталда, х1инкъи гьеч1еб ах1вал-х1алалда ругеб мехалда. Амма квешаб балагьаб х1алалде ккедал, гьезда хъанчал к1очон толел рук1ана, ва гьел г1иц1го Аллагьасде рортулел рук1ана.
Гьедин бук1араблъи Къуръаналъги буго абулеб.
فَإِذَا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ فَلَمَّا نَجَّاهُمْ إِلَى الْبَرِّ إِذَا هُمْ يُشْرِكُونَ
Аллагьасда инкар ккурал мушрикал гамида рекIун ралъадалда тIад ругеб мехалъ ва гьениб жидее хIинкъи-къварилъиги ккараб мехалъ, гьез ахIи балеб буго цохIо Аллагьасде ва гьез гьарулеб буго Аллагьасда «жидеда тIаса къварилъи босе», - абун. Ва гъанкъиялдаса цIуне абун. Гьезда лъалеб букIиналъе гIоло гьеб жо гьабизе кIолев чи цохIо Аллагь гуро гьечIеблъи. Цинги Аллагьас гьеб къварилъиялдаса жал хвасар гьарун, ракъдаде щвараб мехалъ, цIидасан жидеца Аллагьасдехун ширк гьабулеб буго. (Аль-Г1анкабут, 29 сурат, 65 аят).
Щай гурелъул, гьезда якъинго лъалеб бук1ана, цо щивниги чи вач1ун т1аде к1ущаниги ругелъусан рагъаризе к1оларел ганч1ил хъанчаца жал хвасар гьарулареблъи. Нилъер т1арикъат чаг1азда гьаб жоги лъаларо, гьаз абула, «устарасул къаркъала хун хабалъ букъаниги, гьесул равх1ани бач1уна кумекалъе», - ян. Гьединлъидал, гьаз г1ат1илъиялдаги, къварилъиялдаги – к1иябго х1алалда бащадго ах1ула устарзабаде. Кколел гьеч1ищ гьал ширкалъулъе доздасанги ц1ц1ик1к1ун? Гьазулги дозулги пишаялъе цоцаде данде ккун къимат кьедал абизе кколеб буго, - «доб хъанчил агьлуялъул бет1ер бащадаб х1алт1улеб бук1ун буго, гьал нилъеразул бут1рул т1убанго х1алт1улеб бихьуларо», - ян.
Халалъулебги буго нилъер калам, бук1аниги, рач1а цебе бицараб цойги цо гьезул къиссаялъе анализ гьабизе: «Лъелъе ккун цо пуланав чияс «ва Аллагь (!)», - ан ах1идал, бач1ун гьеч1о гьесие кумек, гьавун гьеч1о гьев Аллагьас хвасар, амма «ва устар (!)», - ан ах1идал, вач1ун устарас, восун г1урул раг1алда лъун вуго гьев».
1) Т1оцебе абуни, гьаб къиссаялда г1амал гьабуни, гьелъ нилъ ах1улел руго ширкалдасаги к1удияб мунагь гьабиялде. (Ред. – Гьаб бак1алда авторас ширкалдаса к1удиябин абиялъе г1илла гъоркьехун бицун буго, амма, кин бугониги, гьебги добго ширк ккола ва ширкалъулги т1асияб к1алин абизе бегьила) Кин гьеб?, - ин абуни, ширк Аллагьасде цойги жо бащад гьабун, Гьесие гьабулеб г1ибадаталда цадахъ бат1иясе г1ибадат гьаби буго. Ай, гьесдехун жо г1ахьал гьаби буго. Гьаб къисаялъин абуни, т1уванго Аллагьги довег1ан тун, Гьев к1очон теялде ах1улел руго; «Аллагьас жиндиего бокьани гурони жаваб гьабуларо, алхинч1ого дуе жаваб гьабулев чи устар вуго», - ян абураб г1акъида, бицараб щиналда божизе х1адурав муридасул бот1ролъ бижизабулеб буго. Гьеч1ищ гьаб жо ширкалдасаги ц1ик1к1араб? Бижиларищ гьеб мехалда бокьарав муридасулъ, - «бокьани гурони жаваб гьабуларев Аллагьасде ах1улев вук1иналдаса, кидаго жаваб гьабулев устарасде ах1ун лъик1 дие кидаго», - ян абураб кафураб пикро? Ц1акъго жагьиллъи ц1ик1к1арав муридасда рак1алде ккезе бегьула, - «Аллагьго щай дие», - абун? Диргоги Досда цебе жаваб кьолев устар вуго гурищ дир-ян. Г1адада гурелъул шайхзабаз жаваб кьезе т1аде босулеб бугеб.
2) К1иабизе абуни, гьаб къиссаялда дица абиларо, «бук1унаро гьединаб жоги, гьереси буго гьезул гьеб», - ан. Ккун бук1ине бегьула гьев пуланасе гьединаб жо. «Кин бук1унеб гьединаб жо», - ян абуни, гьеб бук1уна гьадин: Аллагьасда ах1улеб мехалда ах1изе ккола чияс г1иц1го Аллагьасда рак1ги ч1ун, цойгидаб кинабго жоялдаса ва кинавниги чиясдасан хьулги къот1ун, цониги гьоркьохъан ах1иялъулъ гьавич1ого, «Мун гурони дие щивго гьеч1оха ва Бет1ергьан», - абун х1елун, г1одун, жанисан рак1-рак1алъго. Гьединаб х1алалда ах1идал, ах1иялъе жаваб гьабула Аллагьас, бусурманасени щиб гурин, буссурманав гуресегицин. Дунялалда к1иясдаго гурх1изе т1аде босараб бугелъул Аллагьас буссурманасдаги буссурман гуресдаги. Дов нилъер къиссаялъул герояс ах1ун батилаха Аллагьасде рихьизарурал шарт1ал т1урач1ого, «гьабиладай гьес дие жаваб, гьабилародай», - ан шакдарилаго. «Бегьани т1ад гьабихъ, бегьич1они гъоркь гьабихъ ххенела дирго къали», - абун. «Гьес гьабич1ониги, гьабулев устар вуго дир запасалда», - ян рак1алдеги ккун, ай, х1ал бихьизего г1адин. Гьадинаб х1алалда ах1ани, узухъда, Аллагьас жаваб гьабиларо, гьелъул г1аксалда, гьесул къасда дагьабги ц1ик1к1ине, Аллагьас гьев бат1иясде т1амун тола. Къисаялда вугев нилъеца вицунев чиясги, Аллагьасде ах1ун кумек бач1инч1еб мехалъ ах1ун бугоха устарасде. Гьеб мехалъ, гьедин ккезего къвараг1ун хъаравулъи ккун бук1араб гьав къосинабулеб шайт1ан бач1ун бугоха устарасул сифатала гьасухъе ва к1ут1ун восун лъун вуго гьелъ жиндирго «лагъ ва гьудул» г1урул раг1алда, ракъдада т1ад.
Бук1унищ гьединабги жо?, - ян абуни, ва Ллагьи бук1уна, дагьабги тамашаябги бук1уна. Гьадинал къиссаби чангияз рицуна, хъван т1ахьаздаги ратула. Жиндие кканин гьабин абула, жив божулев, гьереси бицунарев чияс бицанин абула. «Гуро», - ян данде раг1и абуни, кинила жив жиндир к1иябго бералда бихьараб жоялда божиларевин абула. «Гьадин якъинго дида бихьарабги жо дуца гьереси гьабулеб бугони, дуда божизе бач1инехъин гьеч1о дир», - ан абула… Гьединлъидал абила дица: - «Гьелда божи я божунгут1и чиясул жиндирго иш буго; иманалъул рукнуялде гьоркьобе гьеб бач1унаро, амма, «бук1унарин гьединаб жо», - ян гьелда инкар гьаби – гьебги мекъаб буго. Щай гурелъул, гьереси батани гьеб хабар, гьеб бицунесул иш буго, жинцаго кьела гьес гьелъулги, гьес къосинаруразулги жаваб. Бат1ич1они, инкар гьабурав мун кколев вуго мекъавлъун, ва бугеб жоялде инкар гьабулев чилъун лъугьулев вуго хабар бицарав чиясе. Гьаб бак1алда буго цо лъазе кколеб гьадинаб жо; гьев устарин абун гьесул сураталда кумекалъе вач1унев чи, миркалъго устар вук1унаро, гьесул равх1анияги бук1унаро. Гьеб бук1уна устарасул сураталда шайт1ан, «устар вач1анин, гьес кумек гьабунин, кколеб бук1ун буго гьесде ах1изе», - ян гьасда рак1алдаги ккезабун. Устарасде божи гьасул ц1ик1к1инабзе ва къосиналъулъ дагьавги гъварилъуде гьав вачине бач1араб. Гьале гьаб буго гьалъул х1инкъараб бак1. Квешлъи гьабизе, хъубаб пиша гьабизе муридас хивал гьабураб бак1алда, каранлъ жоги кьабун, гьелдасан гьев нахъе ч1вазеги бач1ине бегьула шайт1ан. «Кин гьединабги жо бук1унеб», - ан абуни, гьеб бук1уна гьадин: Шайт1ан буго х1иллаби г1емераб жо. К1удияб мунагьалде ккезавизелъун, гьит1инаб мунагьалдаса нахъе ч1вала гьелъ чи. Т1ахьазда буго, «ахиралда гьоркье реххулеб парссил раг1алде чи вачиналъе, 70 лъик1лъиялъул нуц1а рагьула шайт1аналъ», - абун. «Квешлъиялдасан мурид ц1унизе, устарасул сураталдаги бач1ун, щиб мурад гьаниб бук1ине бегьулеб шайт1аналъул»? - ин абуни, гьелда нилъеца абила: «Муридасда гьабизе рак1алда ккараб мунагь буго, к1удияб бук1аниги, чурулеб мунагь. «Устар вач1ана дун мунагьалдаса ц1унизе», - ян рак1алдаги ккезабун, гьесдехун гьасул рек1ел ч1ей ц1ик1к1инаби буго чурулареб мунагь – ширк. Гьаб бак1алда, чурулареб мунагьалъул гъварилъуде гьав реххизе, къосиналъулъ дагьавги гьав щула гьавизелъун, чурулеб мунагьалдасан ц1унулев вуго гьав шайт1аналъ.
Х1асил: Кибехун щиб бицаниги, кин щиб батаниги, Аллагьасул амруги т1убан, инсанасда т1аддаб буго, Аллагь гуресде ах1ич1ого, гьарич1ого ва х1елич1ог вук1ине; вач1аниги ах1ун кумекалъе устар яги гьесул шайт1ан, вач1инч1ониги, живго ширкалде ккеч1ого вук1ине, кафурлъич1ого вук1ине. Нилъеца ах1изеги ккола, г1иц1ц1го Аллагьасде, рак1 бац1ц1адго, рит1ухълъиялда; Гьев яги Гьес изну кьурав гурони, жиндие кумек гьабизе к1олев щивго гьеч1олъиялда жанисанго рак1 ч1ч1аравлъун вугеб х1алалъ. Гьеб мехалъ буго хьул Аллагьас жаваб гьабиялде. Гурони, нилъгоги кафурлъун, гьедин кафурлъиялъухъ шайт1аналъ гьабулеб жавабги, кумекги нилъее щай къвариг1араб? Гьеб мехалъги, Аллагьас изну кьун гурони, гьелда жиб гьабизеги к1олареб. Жиндиего бокьун къосунев, къосизе мустах1икъав чи вугони, Аллагьасги кьола шайт1аналъе изну. Аллагьас ц1унаги нилъ шайт1аналъул макруялдасаги, ширкалдасаги! Амин.
Зарар бук1инаро, цойги нухалъ рак1алда щвезабила гьаб аят:
وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ
Нужер БетIергьан Аллагьас абулеб буго: «Нужеца дида гьаре, дица нужее жаваб кьезе буго» - абун. (Гьаб рагIиялдалъун, тIадегIанав Аллагьас жиндир лагъзадерил ракI гьесизабулеб буго дугIа гьабиялде ва гьезие жаваб гьабизе къотIиги гьабулеб буго. Цо гIалимзабаз гьаб рагIиялъул магIна гьабуна: «Нужеца гIибадат дие гьабе, дица гьеб гIибадат къабул гьабизе буго», - абун). Дие гIибадат гьабизе ва дида гьаризе чIухIарал гIадамал, ахираталда жужахIалде жанире лъугьине руго жал гIодорегIан гьарун ва хIакъир гьарун ругеб хIалалъ. Аллагьасде данде чIухIи гьабурав чи гьес цIакъ гIодовегIан гьавула, Аллагьасе хIеларав ва мутIигIлъарав чи Аллагьас тIадегIан гьавула. (Гъафир, 40 сурат, 60 аят).
Гурабаялда хъвазе т1ехь къач1ана Абу Ах1мадица.
Т1ехьалъул автор Г1абдуЛЛагь Мух1аммад ад-Дагъистани.
Хадусеб бук1ине буго…
ИА "GURABA" |
Комментарии