|
 Г1умар асх1абасдасан х1адис бицана:
Цо къоялъ ниж Авараггун (жинда ссвалат салам лъеяв) г1одор ч1ун рук1аго нижеда т1аде вач1ана жиндир рет1ел г1ажаибго хъах1ав ва г1ажаибго ч1ег1ерал расазул цо чи. Гьесда щибго сафаралъул асар (х1ур, г1ет1, свак ва цогидабги . ред) бук1инч1о ва нижер цонигиясда гьев лъалевги вук1инч1о. Гьев Аварагасул (жинда ссвалат салам лъеяв) накабазда жиндирго накабиги цузарун г1одов ч1ана. Гьес к1иябго квер Аварагасул (жинда ссвалат салам лъеяв) мач1абазда т1ад лъуна ва абуна:
- Я Мух1аммад, дуца дида бице, щиб жо кколеб ислам?
Аллагьасул Расулас (жинда ссвалат салам лъеяв) жаваб кьуна. - Ислам буго:
1) Дуца рак1 ч1ун, лъан нуг1лъи гьаби, х1акълъуго жиндие лагълъи гьабизе кколев щивго гьеч1ин цох1о Аллагь гурев ва х1акълъунго Мух1аммад Аварагги, бит1араб исламияб динги босун вит1арав, Аллагьасул х1акъав чапар вугин абун.
2) Къойида жаниб щуябго как жиндир г1ужда байги буго.
3) Фаризаяб закат бахъиги буго.
4) Рамазан моц1алъ к1ал кквейги буго.
5) Х1ал к1вани (г1арац, сахлъи ва гь.ц. бук1ун. ред) Каг1барукъалде Х1аж гьабиги буго.
Дов чияс «дуца бит1ун бицана», -ян абуна. Гьес жинцаго гьикъизеги гьикъун, жинцаго Авараг (жинда ссвалат салам лъеяв) рит1ухъ гьавулев вук1иналда г1ажаиблъи гьабуна нижеца. Нахъеги гьес абуна:
- «Дуца дида бице, щиб жо кколеб иман?
Аварагас (жинда ссвалат салам лъеяв) жаваб гьабуна. Иман ккола:
1) Аллагьасда божи.
2) Аллагьасул малаикзабазда божи.
3) Аллагьасул т1ахьазда божи.
4) Аварагзабазда божи.
5) Къиямасеб къоялда божи.
6) Къадаралда божи. Гьеб лъик1аб бугониги, квешаб бугониги, кинабго Аллагьасдасан бук1иналда божи.
- «Бит1араб бицана дуца», -ян абуна гьоболас. Цинги гьес абуна: - «Их1сан щибали бице дуца дида».
Аварагас (жинда ссвалат салам лъеяв) абуна:
Их1сан абула дуца Аллагьасе лагълъи гьабиялда дуда гьев вихьулев вугев г1адин. Ва дудаги лъай, дуда Аллагь вихьулев гьеч1ониги Гьесда мун (щибаб х1алалда ва заманаялъ. ред) вихьулев вук1ин.
- «Бит1араб бицана дуца», -ян абуна дов чияс гьанжесалалъги. Хадубги гьес абуна: - «Дуца дида бице къиямасеб къо ч1олеб заманалъул х1акъалъулъ», - абун.
Аварагас (жинда ссвалат салам лъеяв) гьесда абуна:
- «Жинда гьикъулев чи гьеч1о жиндица гьикъулесдаса гьеб суал ц1ик1к1ун лъалевлъун».
Цинги дов чияс абуна:
- «(Гьедин батани. ред ), дуца дида рице гьелъул (къиямасеб къо ч1еялъул) г1аламатал».
Аварагас (жинда ссвалат салам лъеяв) абуна:
- Гъаравашалъ жиндирго бет1ергьан (хан) гьавизе вуго.
- Х1ат1ида г1иц1ц1ал, т1ад рет1ел гьеч1ел, щибго жо жидер гьеч1ел г1ухьби рук1арал г1адамал цоцазде къец бан, рорхатал рукъзал ралел рук1ине руго.
(Гьал гурелги г1исинал г1аламатал цойгидал х1адисаздасанги росаралги данде къани, щунусгоялде г1агарун руго. ред).
Цинги гьев чи вахъун ана, дун жеги дагьаб мехалъ Аварагасда (жинда ссвалат салам лъеяв) аск1ов хут1ана. Цинги гьес абуна:
- «Я Г1умар, дуда лъалищ гьадав суалал кьурав чи щив кколевали»?
Дица гьесда абуна:
- «Аллагьасдаги, Гьесул Аварагасдаги (жинда ссвалат салам лъеяв) лъик1 лъала».
Аварагас (жинда ссвалат салам лъеяв) абуна:
- «Дов Жабраг1ил малаик вуго, нужеда (суалазул кумекалдалъун) нужерго дин малъизе вач1арав.
Гьаб х1адис бицана Муслимица. Ц1акъ к1удияб к1вар жиндир бугеб х1адис буго. Гьаниб рехсарал жал диналъул аслаби руго ва гьеб рак1алдаса лъазе т1аддаб буго кинавниги буссурманав чиясда.
Гьаб т1адехун рехсараб, «гъаравашалъ жиндирго хан гьавизе вуго» - ян абураб раг1и имаму-н-Нававияс жиндирго тафсиралда гьадин баян гьабун буго. Гьеб бук1ине бегьула, лагъалъ гьавурав вас узденав лъугьиналдалъун. Гьединго бук1ине бегьула эбелалъухъ г1енеккуларел лъимал лъугьун, гьез жидерго лагъзадериде г1адаб бербалагьи эбелалдехун гьабулеб бук1ин. (Аллагьасда лъик1 лъала. ред ).
Буссинабуна Абу Ах1мадица
ИА GURABA
|
