Ц|акъ ракI унтизе ккараб жо буго, жидер гIелму-лъай гьечIел буссурбаби, гIибадат абураб жоялъул хIакъикъияб магIна лъаларел рукIин. Жидер лъай гьечолъиялъ гьез ТIадегIанав Аллагь гуреб жоялъеги гIибадат гьабулеб буго ва жалги кIудияб ширкалъул мунагьалде кколел руго. КIудияб ширк буго Аллагьасе гьабизе кколеб гIибадат, гьесие гьабулеб гIадин, цойги щибниги жоялъе(ги) гьаби. Гьеб мунагьги инсан исламияб диналдаса ватIа гьабулеб мунагь буго. Гьеб ширк гьаби буго гIадамаз жал хIинкъун ва хIелун хварал Аварагзабазде дугIа гьаби, ай гьездасан щиб бугониги жо т1алаб гьаби.

Бисмиллагьи ррах1мани ррах1им. Кинабго рецц ва щукру Т1адег1анав Аллагьасе буго, мунагьал рахчиги квер бакъиги Гьесдасан т1алаб гьабулеб буго. Нилъер нафсазул квешал г1амалаздаса ц1униги гьев Аллагьасдасан гьарулеб буго. Т1адег1анав Аллагьас т1овит1арав чи къосизавулев щивго вук1уларо, Гьес къосизавурав т1овит1изе к1олевги вук1уларо. Дица нуг1лъи гьабулеб буго жиндие г1ибадат гьабизе бегьулеб цоги щибго жо гьеч1о абун цох1о Аллагь гурони, жив цогояв, жиндие г1ахьалчи гьеч1ев.

Жамаг1аталда как баялъулъ жакъасеб къоялъ г1адамаз кутакалда к1арччанлъи гьабун буго. Аварагасул (жинда ссвалат салам лъеяв) заманаялъ Асх1абзаби как ах1араб мехалъ кинабниги дунялалда хурхараб жоги жибго тун как базе масжидалде рач1унел рук1ана, амма нилъер заманаялъин абуни, ах1улеб какги тун рокъорехун ралагьун уна г1адамал, х1атта масжидалда аск1ор г1одор ч1ч1унги рук1уна какдеги рач1инч1ого.Валлагьи диналъул вацал, х1инкъизе ккела нилъ Аллагьасукьа.

Гьанже диналъул вац, дие бокьана ц1акъ дир рак1 унтинабураб, гьаб заманалъул бищун къабих1аб фитналъун жиб бугеб ва цересел г1алимзабаз ва свалих1иназ жиндир бицен дагь гьабун бугеб, руччаби бихьиналго г1адин киналго ишазулъ г1ахьаллъун рук1ин исламалда жаниб зах1матаб амру бук1ин бицун, дагьаб калам гьабизе.
Гьел свалих1иназ гьелъул х1акъалъулъ дагьаб бицун теялъе г1илла буго, гьезул заманаялъ руччаби шариг1ат ц1унун рук1ин, гьел руччабазул бет1ергьаби (ай, эмен, рос, вац, вас) унго-унгоял, ислам ц1унарал бах1арзал рук1ин. Ва гьаб заманалъ бугеб х1ал бук1инин абун гьезда рак1алда хъат1унгут1и.

Гьаб нилъеца бицине бугеб къиссаялъул бах1арчи ккола Г1абдуллагь ибн Х1узафагь абурав Аварагасул (жинда ссвалат салам лъеяв) асх1аб. Исламалъул тарихалда к1олаан миллионалго г1арабазулго г1адин к1вар кьей гьеч1ого ва цебе бахъун нилъехъе щвезабич1ого Г1абдуллагьил къисса тезе, кинго Исламалъ Г1абдулагьие изну кьуна жиндирго заманаялда рук1арал дунялалъул к1иго хангун данч1ван, гьезул щивасулгун к1очонареб, г1асрабазул г1акълуялъ (память) ц1унараб, тарихалъул мац1алъ бицунеб къиса ккезе.

Исламалда мацl гьаби ккола к1удияб хиянатлъун ва гьединго к1удияб мунагьлъунги. Буссурманав чияс диналъул вацасда нахъасан мац1 гьабуни кафурав чиясдехун рокьа-хинлъи гьабилъунги рик1к1уна гьеб, амма кафурзаби бергьине бокьун ва гьезул къуват ц1ик1к1ине бокьун гьабуни – гьеб гьабурав чи Исламалдаса къват1иве арав кафурав чилъун ккола. Амма гьеб мац1 гьабун батани цо щив вугониги чиясул мурадалъе г1оло яги дунялалъе г1оло яги щиб бугониги къадру-къиматалъе г1оло гьев мац1 гьабурав чи фасикълъун ккола ва гьесул пишаги жинца бусурманав чи Исламалдаса вахъун ккезе гьабулареб ч1ах1иял мунагьаздаса ккола.

Х1акълъунго Исламияб диналъ изну кьола бусурманав чияс бусурманав гурев чиясухъа жиндиего мунфаг1ат бугеб жо босизе, мисалалъе: Химия, Физика, Медицина, промышленность ва гьеб гуреб цогидабги. Гьеб бегьулеб заманги буго Аллагьасукьа х1инкъарав бусурманав чиясухъасан гьел г1елмаби нилъехъе щолеб гьеч1еб мехалъ.
Гьединго гьездасан файда босизе бегьула нух малъиялъулъ ва гьезул ярагъгун рет1ел х1алт1изе гьабун ва гьеб тун бат1иябги инсан жинде х1ажатлъулеб жоялъулъ.

Х1акълъунго ахираб заманалда халкъалда гьоркьоб т1обит1ун ун буго жодода балъголъи лъалел, ц1вабзазул г1елму жодохъ бугин ч1арал, сих1ру гьабулел чаг1и х1акъикъаталдаги ругин абураб хабар. Гьезухъе ун хъизан ячиналъул, бук1иниселъул ва гьединго щиб бугониги къвариг1араб жо гьезда гьикъун, гьеб т1алаб гьабулебги буго.
Т1адег1анав Аллагьас ва Гьесул Расулас (жинда свалат салам лъеяв) баян гьабуна сих1ру чаг1азул, нужумчаг1азул, балъголъи лъалин ч1арал чаг1азул къосел, гьезие бук1ине бугеб квешаб г1акъуба ва гьезда щибго балъголъи лъангут1иги.

Жив к1иясдаго Аллагь разилъаял Г1умар асх1абасул вас Г1абдуллагьидаса х1адис бицана:
Дида Аллагьасул Расул, Аллагьасул свалат салам лъеяв, жинца абулев раг1ана:
«Исламалда ццересел умматазул лъабго г1олохъанчи сапаралда рук1адго сордо базе абун цо нохъоде лъугьана. Цинги маг1ардаса к1удияб гамач1 бортун бач1ун нохъоялъул к1алт1у бацун, къват1ире рач1ине нух гьеч1ого жанир хут1ана.
Цинги гьел г1олохъабаз цоцаде абуна:
«Гьанже нилъее щибго сабаб гьеч1о гьаб гамач1алъул къварилъи т1асса ине нилъеца гьабураб лъик1аб г1амал бицун гьелдалъун Аллагьасда гьари гуреб» -абун.

Хвалдалъун гучал гIадамал Жинца гIодорегIан гьарурав.
Хвалдалъун Къайсар ханасул анищал Жинца тIагIине гьарурав.
Хвелги тIаде щвезе гьабун кIалгIабазда жаниса хабалалъе гьел Жинца рачарав.
Гвангъараб рахIатаб киниялдаса бецIаб вахIшияб лахIдуялде гьел Жинца рачарав.
ЧIужу-лъималгун расандиялдаса къваридаб хабалалъе хIапароялъ кваназе гьел Жинца рачарав.
Кепалда, бокьа-бокьараб квен кванаялдасаги, бокьа-бокьараб жо гьекъеялдасаги, чороклъиялъулъе ва ракьул чахьал цIеялде Жинца гьел рачарав Аллагьасе.
Мун вацIадав вугоха БетIергьан Аллагь!

Жагьилаб заманаялъул шаг1ирас абулеб буго; «нижеца цо-цо, вац гурони зулмо гьабизе бат1ияв чи ватич1ев мехалъ зулму гьабулаан нижерго вацасда т1ад», - абун. Жамаг1ат бук1ана ц1акъ г1одобег1анаб х1алалда ва сверухълъиги бук1ана гьелдасаги квешаб. Ч1вай-хъвай, жагьиллъи, зулму, зина, риба т1обит1араб ва заг1ифазда кверщел гьабулеб замана бук1ана гьеб. Гьеб кинабго к1вана Аварагасда (жинда ссвалат салам лъеяв) къуръаналдалъунги ва жиндирго суннаталдалъунги хисизабизе. Гьелъул бак1алда ц1ияб, цоцадехун рокьи, вацлъи ва рац1алъи жинда жаниб бугеб жамаг1ат г1уц1ана гьес. Гьез (асх1абзабаз) х1алт1изабулеб къуватги бук1ана жидерго т1адег1анал ахлакъал.

- Дица нуг1лъи гьабула жиндие лагълъи гьабизе кколеб щибго жо гьеч1ин вати т1адав цо Аллагь гурони, ва гьесие г1ахьалчиги гьеч1о. Ва Мух1аммад (жинда ссвалат салам лъеяв) Аллагьасул лагъги, нилъеде дин малъизе вит1арав чапарги вугин абун.
- Ва дица иман лъола, Алагьасда, Малаикзабазда, т1ухьдузда ва бат1алъи гьабуларо Аварагзабазда (жидеда Аллагьасул ссвалат салам лъеял) гьоркъоб.
- Х1акълъунго дир какги, х1елиги, ч1аголъиги, хвелги г1аламалъулго бет1ергьан Аллагьасе буго, жиндие г1ахьалчи гьеч1ев, гьелдалъун дида амруги гьабурав.

Киналго буссурбаби даг1ватчаг1и ккола, гьезул щивасда т1аддаб буго г1адамал бит1араб диналде ах1изе. Гьединлъидал, г1аммаб куцалъ киналниги бусурбабазеги, хасаб куцалъ даг1ватчаг1азеги чара гьеч1о гьанир рехсезе ругел, г1алимзабаз рихьизарурал шарт1ал ц1унич1ого. Гьединго гьал шарт1ал буссурбаби цолъиялъе сабабаллъунги рук1уна, т1адег1анав Аллагьасул изнуялдалъун.
Даг1ват гьабун Аллагьасде г1адамал ах1и ккола дунялалдаги ахираталдаги хвасарлъи, Аварагас Г1али асх1абасда абуна: «Дуца даг1ватги гьабун, Аллагьас цо чи исламалде т1овит1и лъик1аб буго дуе баг1арал варанаби (г1арабазул бищун хирияблъун рик1унеб бук1араб бечелъи) щвеялдасаги». Даг1ваталъухъ кириги щола гьеб бихьизабураб куцалъ гьабуни. Шарт1 гьеч1о гъов чияс ислам босун, бит1араб нухде вач1ин, амма даг1ватчияс жиндаго к1вараб жигар бахъизе ккола.